Türkiyeniñ resmiy şahısları (Тюркиенинъ ресмий шахыслары)

Ukraina tarafından qırımtatar haqlarınıñ qorulması- onıñ Türkiyenen güzel munasebetlerini temin etken kefalettir.

2012 senesi aprel 17-de Qırım Nazirler şurasınıñ reisi Anatoliy Mogilövniñ yolbaşçılığı altında Qırım delegatsıyası Türkiye Cumhuriyetini ziyaret etti.

Delegatsıya erkânına Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi, Ukraina halq deputatı Mustafa Cemilev, Ukraina halq deputatı Böris Deyç, Qırım iqtisadiyat ve ticaret naziri Svetlana Verba, Ukraina iç işler nazirligi üçünci departamentiniñ direktor muavini Ölga Çubrikova ve Qırım baş naziriniñ mesleatçısı Refat Kenjaliyev kirdiler. 

Resmiy ziyaret adet üzre Türkiye Cumhuriyeti tesisçisi Mustafa Kemal Atatürkniñ qabirine çeçekler qoyuv ve dürbesiniñ şerefli musafirler hatıra kitabında qaydlar qaldıruvınen başlandı. Soñra Türkiye devlet akimiyeti ve idaresi vekillerinen bir sıra resmiy körüşüvler başlandı. 

Ayrıca, Qırım eyyeti Türkiye Cumhuriyetiniñ çetel işler naziri Ahmet Davutoğlu, Türkiye Büyük Millet Meclisiniñ başqanı Cemil Çiçek ile körüşip, taraflar Türkiye ve Qırım Cumhuriyetleriniñ özara munasebetleri, bunıñ kibi de kelecekte içtimaiy-iqtisadiy ve medeniy işbirlik istiqballerini muzakere ettiler. 

Şunı da qayd etmeli ki, Türkiye Büyük Millet Meclisiniñ başqanı Cemil Çiçek Qırım eyyetinen subet devamında Ukraina ve Qırım akimleriniñ qırımtatar halqınıñ öz Vatanına qaytuvı ve yerleşmesinen bağlı meselelerge ciddiy yanaşmaq kerekligi hususında fikir bildirip, bunıñ Türkiye ve Ukraina arasındaki işbirliginiñ daa da semereli olmasına müsbet tesir etecegini de qoştı. 

Muzakereler Türkiye borsalar birligi rehberleri, Türkiye İlim, sanayı ve tehnologiyalar naziri Nihat Ergün, bunıñ kibi de Türkiye Naqliye ve alâqa naziri Binali Yıldırım ile körüşüvlerde devam etti. 

Qırım baş naziri Anatoliy Mogilöv Qırım içün Türkiyeniñ tehnoparklarnı meydanğa ketirüv tecribesi ğayet meraqlı olğanını bildirip, böyle parklar Qırımnıñ üç regionında açılması közde tutulğanını bildirdi. Şu munasebetnen Anatoliy Mogilöv Türkiye eyyetini meselenen yaqından tanışmaq içün Qırımğa davet etip, Qırım vekillerini ise Türkiyege tecribenen almaşmaq içün yollamaq kerekligini ayttı. 

 

Türkiye vekilleri ise, böyle yatırım leyhalarında iştirak etmege azırlıqlarını bildirip: "Biz bu leyhalarnıñ kerçekleşmesinde iştirak etmege azırmız. Tehnoparklar açılmasında tecribemiz bar ve biz onen paylaşmağa azırmız", -dedi Nihat Ergün.

Türkiye Sanayı palatalar ve birjalar birleşmesiniñ azalarınen körüşüvinde bulunğan tamırları Qırımdan olğan belli iş adamı, Qocaeli qırımtatar derneginiñ reisi İbraim Araci qayd etti ki, türkiyeli iş adamları Ukraina ve Qırım iqtisadiyatına yatırımlar yapmağa azırlar, amma olarnı ukrain qanunlarınıñ tutarsızlığı ve iqtisadiy ve siyasiy stabillikniñ kefilligi olmağanı şübelendire. 

Türkiye Sanayı palatalar ve birjalar birleşmesiniñ yolbaşçıları Qırımnen işbirlikni devam ettirmek istegini bildirdiler. "Qırım bizim müim iş ortağımızdır. 2011 senesi Qırımnen alış-veriş kölemi 90 million dollarnı teşkil etti. Bu pek yahşı netice ve biz daa da yüksek neticelerni elde etmek niyetindemiz", -dep qayd etti Birleşme azası, Eskişeer ticaret palatasınıñ başı Harun Qaracan. Onıñ fikrine köre, Qırım ve Türkiye eki taraflama ticaret kölemini 200 million dollarğa yetkizmek kerekler. 

Türkiye Sanayı palatalar ve birjalar birleşmesiniñ başı ağımdaki seneniñ aprel ayında birleşme azaları yarımadanıñ alış-veriş ve yatırım imkânlarınen yaqından tanış olmaq içün Qırımnı ziyaret etecekler, dep bildirdi. 

Qırım delegatsıyasınıñ TİKA reisi Serdar Cam ile körüşüvi neticesinde 2012 senesi mayıs 5-te Kiyevde Türkiye ve Qırım iş daireleri vekilleriniñ körüşüvini keçirmek qararı alındı. Serdar Camnıñ aytqanına köre, TİKA vekilleri Qırımğa da kelip, yerlerde qırımlı iş ortaqlarınen ameliy adımlarnı tüşünecekler. 

TİKA ofisinde körüşüvi ketişatında evelden Qırımtatar halqı Meclisiniñ reisi Mustafa Cemilev ve Türkiye baş naziri Recep Tayip Erdoğan arasındaki añlaşmanı amelge keçirmek imkânları, şu cümleden Aqmescitte Cuma cami, Aqmescit, Bağçasaray ve İçki qasabasında qırımtatar tilinde oqutılğan mektep, qırımtatar medeniy merkeziniñ ve mesken yerge muhtac qırımtatarlar içün ev qurucılığı meseleleri muzakere etildi. 

Meclis reisiniñ fikrine köre, Qırım eyyetiniñ Türkiye Cumhuriyetine bir künlük iş ziyareti ğayet mahsuldar keçti. Mustafa Cemilev böyle yüksek seviyede körüşüvniñ neticeleri eñ yaqın vaqıtta ömürge keçirilecegine emin olğanını bildirdi. 

Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Mustafa Cemilev şunı da qayd etti ki, 2012 senesi aprel 17-de Anqarada olğan bütün resmiy körüşüvlerde Türkiye ayrıca çoqmilletli Qırımda yaşağan Ukraina vatandaşları olğan ve diger türkiy halqlarınen tarihiy, diniy, medeniy ve til bağlarınen birleşken qırımtatarlar Türkiye ve Ukraina kibi qomşularnıñ özara munasebetlerinde bağlayıcı köpürdir. "Ukraina ile dialog alıp barır ekenmiz, biz qırımtatar vaziyetiniñ eyileşmesini da tüşünemiz. Ukraina qırımtatar halqınıñ aqlarını ne derecede qorçalasa, Türkiyeniñ Ukraina ve Qırımnen munasebetleri şu qadar aktiv ve istiqballi olur", dediler Türkiye Cumhuriyetiniñ resmiy şahısları Qırım eyyeti ile körüşüvler vaqtında. 

Meclis matbuat hızmeti

 

Украина тарафындан къырымтатар хакъларынынъ къорулмасы- онынъ Тюркиенен гузель мунасебетлерини темин эткен кефалеттир.

2012 сенеси апрель 17-де Къырым Назирлер шурасынынъ реиси Анатолий Могилёвнинъ ёлбашчылыгъы алтында Къырым делегатсыясы Тюркие Джумхуриетини зиярет этти.

Делегатсыя эркянына Къырымтатар Миллий Меджлисининъ реиси, Украина халкъ депутаты Мустафа Джемилев, Украина халкъ депутаты Борис Дейч, Къырым икътисадият ве тиджарет назири Светлана Верба, Украина ич ишлер назирлиги учюнджи департаментининъ директор муавини Ольга Чубрикова ве Къырым баш назирининъ меслеатчысы Рефат Кенжалиев кирдилер. 

Ресмий зиярет адет узьре Тюркие Джумхуриети тесисчиси Мустафа Кемал Ататюркнинъ къабирине чечеклер къоюв ве дюрбесининъ шерефли мусафирлер хатыра китабында къайдлар къалдырувынен башланды. Сонъра Тюркие девлет акимиети ве идареси векиллеринен бир сыра ресмий корюшювлер башланды. 

Айрыджа, Къырым эйети Тюркие Джумхуриетининъ четель ишлер назири Ахмет Давутогълу, Тюркие Буюк Миллет Меджлисининъ башкъаны Джемиль Чичек иле корюшип, тарафлар Тюркие ве Къырым Джумхуриетлерининъ озьара мунасебетлери, бунынъ киби де келеджекте ичтимаий-икътисадий ве медений ишбирлик истикъбаллерини музакере эттилер. 

Шуны да къайд этмели ки, Тюркие Буюк Миллет Меджлисининъ башкъаны Джемиль Чичек Къырым эйетинен субет девамында Украина ве Къырым акимлерининъ къырымтатар халкъынынъ озь Ватанына къайтувы ве ерлешмесинен багълы меселелерге джиддий янашмакъ кереклиги хусусында фикир бильдирип, бунынъ Тюркие ве Украина арасындаки ишбирлигининъ даа да семерели олмасына мусбет тесир этеджегини де къошты. 

Музакерелер Тюркие борсалар бирлиги рехберлери, Тюркие Илим, санайы ве технологиялар назири Нихат Эргюн, бунынъ киби де Тюркие Накълие ве алякъа назири Бинали Йылдырым иле корюшювлерде девам этти. 

Къырым баш назири Анатолий Могилёв Къырым ичюн Тюркиенинъ технопаркларны мейдангъа кетирюв теджрибеси гъает меракълы олгъаныны бильдирип, бойле парклар Къырымнынъ учь регионында ачылмасы козьде тутулгъаныны бильдирди. Шу мунасебетнен Анатолий Могилёв Тюркие эйетини меселенен якъындан танышмакъ ичюн Къырымгъа давет этип, Къырым векиллерини исе Тюркиеге теджрибенен алмашмакъ ичюн ёлламакъ кереклигини айтты. 

 

Тюркие векиллери исе, бойле ятырым лейхаларында иштирак этмеге азырлыкъларыны бильдирип: "Биз бу лейхаларнынъ керчеклешмесинде иштирак этмеге азырмыз. Технопарклар ачылмасында теджрибемиз бар ве биз онен пайлашмагъа азырмыз", -деди Нихат Эргюн.

Тюркие Санайы палаталар ве биржалар бирлешмесининъ азаларынен корюшювинде булунгъан тамырлары Къырымдан олгъан белли иш адамы, Къоджаэли къырымтатар дернегининъ реиси Ибраим Араджи къайд этти ки, тюркиели иш адамлары Украина ве Къырым икътисадиятына ятырымлар япмагъа азырлар, амма оларны украин къанунларынынъ тутарсызлыгъы ве икътисадий ве сиясий стабилликнинъ кефиллиги олмагъаны шубелендире. 

Тюркие Санайы палаталар ве биржалар бирлешмесининъ ёлбашчылары Къырымнен ишбирликни девам эттирмек истегини бильдирдилер. "Къырым бизим муим иш ортагъымыздыр. 2011 сенеси Къырымнен алыш-вериш колеми 90 миллион долларны тешкиль этти. Бу пек яхшы нетидже ве биз даа да юксек нетиджелерни эльде этмек ниетиндемиз", -деп къайд этти Бирлешме азасы, Эскишеэр тиджарет палатасынынъ башы Харун Къараджан. Онынъ фикрине коре, Къырым ве Тюркие эки тарафлама тиджарет колемини 200 миллион долларгъа еткизмек кереклер. 

Тюркие Санайы палаталар ве биржалар бирлешмесининъ башы агъымдаки сененинъ апрель айында бирлешме азалары ярымаданынъ алыш-вериш ве ятырым имкянларынен якъындан таныш олмакъ ичюн Къырымны зиярет этеджеклер, деп бильдирди. 

Къырым делегатсыясынынъ ТИКА реиси Сердар Джам иле корюшюви нетиджесинде 2012 сенеси майыс 5-те Киевде Тюркие ве Къырым иш даирелери векиллерининъ корюшювини кечирмек къарары алынды. Сердар Джамнынъ айткъанына коре, ТИКА векиллери Къырымгъа да келип, ерлерде къырымлы иш ортакъларынен амелий адымларны тюшюнеджеклер. 

ТИКА офисинде корюшюви кетишатында эвельден Къырымтатар халкъы Меджлисининъ реиси Мустафа Джемилев ве Тюркие баш назири Реджеп Тайип Эрдогъан арасындаки анълашманы амельге кечирмек имкянлары, шу джумледен Акъмесджитте Джума джами, Акъмесджит, Багъчасарай ве Ички къасабасында къырымтатар тилинде окъутылгъан мектеп, къырымтатар медений меркезининъ ве мескен ерге мухтадж къырымтатарлар ичюн эв къуруджылыгъы меселелери музакере этильди. 

Меджлис реисининъ фикрине коре, Къырым эйетининъ Тюркие Джумхуриетине бир куньлюк иш зиярети гъает махсулдар кечти. Мустафа Джемилев бойле юксек севиеде корюшювнинъ нетиджелери энъ якъын вакъытта омюрге кечириледжегине эмин олгъаныны бильдирди. 

Къырымтатар Миллий Меджлисининъ реиси Мустафа Джемилев шуны да къайд этти ки, 2012 сенеси апрель 17-де Анкъарада олгъан бутюн ресмий корюшювлерде Тюркие айрыджа чокъмиллетли Къырымда яшагъан Украина ватандашлары олгъан ве дигер тюркий халкъларынен тарихий, диний, медений ве тиль багъларынен бирлешкен къырымтатарлар Тюркие ве Украина киби къомшуларнынъ озьара мунасебетлеринде багълайыджы копюрдир. "Украина иле диалог алып барыр экенмиз, биз къырымтатар вазиетининъ эйилешмесини да тюшюнемиз. Украина къырымтатар халкъынынъ акъларыны не дереджеде къорчаласа, Тюркиенинъ Украина ве Къырымнен мунасебетлери шу къадар актив ве истикъбалли олур", дедилер Тюркие Джумхуриетининъ ресмий шахыслары Къырым эйети иле корюшювлер вакътында. 

Меджлис матбуат хызмети